دوشنبه 10 تیر

ساعت 8 صبح از تبریز حرکت کردیم نزدیک مرند توقف نموده و صبحانه پنیر خیار گوجه زدیم. تخم مرغ آب پز هم داشتیم. پس از صبحانه راه افتادیم رفتیم و رفتیم تا رسیدیم به جلفا. رفتیم بازار روسها. یکی دو قلم خرید نمودیم سپس راه افتادیم به سمت کلیسای سنت استپانوس.

مقداری از مسیر در کنار رود ارس قرار داشت. کلیسا در جایی مرتفع قرار گرفته و یک حصار سنگی دور تا دور آن کشیده شده است. در جلوی آن چشمه ای پرآب هست که آب آن خنک و گواراست. در چند جای حصار سنگی کلیسا برج های نگهبانی ساخته شده که پنجره های کوچکی دارد که از آنها میتوان بیرون را دید. در ورودی از چوب است که یک ورق آهنی به ضخامت حدود 3 یا 4 میلیمتر بر روی آن کوبیده شده تا مقاومت آن را افزایش دهد.

در بالای در ورودی تصویری از مریم مقدس و عیسی بر روی سنگ کنده کاری شده است (اینجا). در جاهای مختلف دیوار بیرونی ساختمان اصلی کلیسا هم نوشته هایی به خط ارمنی ها بر روی سنگ درج شده است. مثلا این. درب ساختمان اصلی کلیسا هم چوبی است که بر روی آن ظریف کاری هایی بسیار زیبا از چوب هست 

درب ورودی ساختمای اصلی کلیسای سنت استپانوس

هر کدام از آن تکه های کوچکی که در شکل دیده میشوند به طور جداگانه تهیه شده و با میخ در کنار هم قرار گرفته اند تا طرح کلی شکل حاصل شود. آن دایره های برجسته وسط مثلث ها هر کدامشان یک میخ است. یکی-دوتا هم یادگاری بر روی سنگهای دیوار بیرونی اختمان اصلی کلیسا دیده میشد که با یک چیز تیز مثل چاقو یا سرنیزه کنده شده بود؛ نوشته بود یادگاری از سرباز وظیفه فلانی در تاریخ فلان. اینها نشان می دهد که زمانی برای محافظت از کلیسا و افراد یا اشیای داخل آن، سرباز در آنجا مستقر بوده است.

قسمتی هست به اسم اجاق دانیال که جلوی آن را نرده کشیده بودند. برج ناقوس هم بود که از ناقوس فقط زنجیرش باقی مانده است!

راهروهای تاریک و باریکی هم بودند که جلویشان نرده کشیده شده بود. در یک اتاق تازگیها گچبری انجام شده و هنوز خرده های گچ را بیرون نبرده بودند. اتاق های راهبان بودند که بیشتر گچبری های طاقچه های آنها تازه بود. چندتایشان هم بسته بود. در تاقچه یکی از اتاق ها هم شارژ ایرانسل بود! یعنی راهبان در 500 سال پیش ایرانسل داشتند!!

استقرار کلیسا در محل مرتفع که رفتن به آن آسان نباشد، و در محلی که کنار آن یک چشمه پر آب باشد، وجود حصار سنگی که مانند قلعه دور تا دور کلیسا کشیده شده است، وجود برج های نگهبانی که از آنها میتوان به فضای اطراف احاطه داشت، آهن کوبی در ورودی حصار و ... همه نشان این است که در زمان ساخت آن فشار زیادی بر ارمنی ها وارد بوده است که این کلیسا را اینگونه طراحی کرده و ساخته اند که در صورت بروز جنگ لااقل تا یک مدت بتوانند بدون اینکه مجبور به برقراری ارتباط با خارج باشند، در آن مقاومت نمایند.

زمان دقیق ساخت این کلیسا معلوم نیست اما بايد زمان ساخت آن را در دوره اي جستجو كرد كه در آن فشار زيادي بر ارمني ها وارد بوده است.

پس از کلیسا در آن سوی جلفا به جایی رفتیم به نام آبشار آسیاب یا آبشار آسیاب خرابه. جای بسیار باصفایی است. در دره ای که میان کوه های تقریبا خشک و بی علف، نهر آبی جاری است که یک آبشار بسیار زیبا هم به آب آن نهر اضافه میشود. رفتیم پشت آبشار. خیس شده بودیم. آب خنکی بود. وقتی آمدیم بالا دوباره گرمای خورشید در عرض دو-سه دقیقه خشکمان کرد.

از خوراکی ها هم نمیگوییم تا دهانتان آب نیفتد و دلتان به تاپ تاپ نیفتد!

روز خوبی بود.

توصیه مینماییم اگر گذارتان افتاد حتما بروید؛ ارزش دیدن دارد.


کلیسای سنت استپانوس در ویکی پدیا